Een baby die via een vaginale bevalling wordt geboren, komt onderweg in aanraking met bacteriën van de moeder. Bij een keizersnede gebeurt dat anders. Vanuit de liefdevolle wens om je baby toch die eerste kennismaking mee te geven, hoor je misschien over microbioom seeding. Maar wat houdt het precies in, wat weten we werkelijk uit onderzoek en wanneer is voorzichtigheid juist de meest zorgzame keuze?

Wat is microbioom seeding?

Met microbioom seeding, ook wel vaginale seeding genoemd, wordt bedoeld dat een baby na een keizersnede wordt ingewreven met een gaasje dat eerder in de vagina van de moeder is ingebracht. Het doel is om bacteriën uit het vaginale microbioom over te dragen aan de baby.

Het microbioom is de verzameling bacteriën, virussen en schimmels die op en in ons lichaam leven.

Het microbioom is de verzameling bacteriën, virussen en schimmels die op en in ons lichaam leven. Vooral de darmflora speelt een rol in de ontwikkeling van het afweersysteem en de vertering. De eerste micro-organismen waarmee een baby in contact komt, zijn daarom onderwerp van veel wetenschappelijke belangstelling.

Vooral de darmflora speelt een rol in de ontwikkeling van het afweersysteem en de vertering.

Het idee achter deze methode is super interessant. Tijdens een vaginale geboorte krijgt een baby namelijk bacteriën van de vagina en de huid van de moeder mee. Bij een keizersnede is het eerste contact vaker met de huid van ouders, zorgverleners en de ziekenhuisomgeving. Onderzoekers zien gemiddeld verschillen in de darmflora van baby’s die vaginaal geboren zijn en baby’s die met een keizersnede geboren zijn, vooral in de eerste levensmaanden. Dat maakt dat het van grote betekenis kan zijn om aan microbioom seeding te doen in het geval van een keizersnede.

moeder raakt baby aan met handen tijdens borstvoeding
Son Fotografie

Waarom het onderwerp zo gevoelig én begrijpelijk is

Als je een keizersnede krijgt, gepland of onverwacht, kun je het gevoel hebben dat je lichaam of je geboorteplan een andere afslag neemt. Misschien wil je alles doen wat binnen je mogelijkheden ligt om je kindje een zachte, natuurlijke start te geven. Die wens verdient geen oordeel. Een keizersnede kan bovendien een veilige, noodzakelijke en heel liefdevolle manier zijn om je baby geboren te laten worden. Lees hier over wat er mogelijk is voor een gentle sectio.

Het microbioom van je baby wordt niet op één moment vastgelegd.

Tegelijkertijd kan de term microbioom seeding de indruk wekken dat er één simpele handeling bestaat die een gemiste stap compenseert. Zo eenvoudig is het niet. Het microbioom van je baby wordt niet op één moment vastgelegd. Het ontwikkelt zich gedurende maanden en jaren, onder invloed van voeding, huidcontact, omgeving, medicatie, ziekte en het dagelijkse samenleven als gezin.

Wat zegt het onderzoek over microbioom seeding?

De wetenschap naar vaginale seeding staat nog aan het begin. Kleine studies laten zien dat de bacteriële samenstelling bij sommige baby’s na deze behandeling op bepaalde momenten iets meer kan lijken op die van vaginaal geboren baby’s. De resultaten zijn echter wisselend en het gaat om kleine aantallen deelnemers.

Een gezond microbioom is veel meer dan een specifieke lijst bacteriën.

Nog belangrijker: we weten niet of deze tijdelijke verschillen leiden tot aantoonbare gezondheidsvoordelen. Er is op dit moment geen overtuigend bewijs dat microbioom seeding allergieën, astma, overgewicht, diabetes of andere aandoeningen voorkomt. Ook weten we niet wat de beste uitvoering zou zijn, welke bacteriën wenselijk zijn en bij welke baby’s het eventueel verschil zou maken.

Een gezond microbioom is bovendien veel meer dan een specifieke lijst bacteriën. De samenstelling verandert voortdurend. Wat voor de ene baby passend is, hoeft dat niet voor een andere baby te zijn. Onderzoek naar de invloed van een keizersnede is waardevol, maar het mag nooit een bron van schuldgevoel worden.

hechte familie met kind en baby
Son Fotografie

Het risico van overdracht van ziekteverwekkers

De grootste reden waarom beroepsorganisaties terughoudend zijn, is veiligheid. In vaginaal vocht kunnen ook ziekteverwekkers aanwezig zijn zonder dat je daar klachten van hebt. Denk aan groep B-streptokokken, herpes, chlamydia, gonorroe of bepaalde andere bacteriën en virussen. Bij een vaginale bevalling beoordelen verloskundigen en gynaecologen risico’s binnen een zorgvuldig medisch kader. Bij het zelf aanbrengen van vaginale bacteriën na een keizersnede ontbreekt die bescherming mogelijk.

De grootste reden waarom beroepsorganisaties terughoudend zijn, is veiligheid.

Voor een pasgeboren baby kan een infectie ernstig verlopen. Daarom wordt microbioom seeding buiten wetenschappelijk onderzoek doorgaans niet aangeraden. Heb je erover gelezen, of ben je van plan het te doen? Bespreek dit vóór de geboorte open met je verloskundige, gynaecoloog of kinderarts. Als je het op eigen initiatief wilt doen, weet dan welke eventuele isico’s eraan zitten. Ook als  je gezond bent en recente tests goed waren.

Een rijke start voor het microbioom, zonder onnodig risico

Gelukkig zijn er naast vaginal seeding ook andere veilige, liefdevolle manieren waarop je na een keizersnede de ontwikkeling van je baby kunt ondersteunen.

Huid-op-huidcontact is een prachtige eerste stap. Ook na een keizersnede kun je hier over het algemeen vrij snel mee beginnen. En als jij er na de operatie nog niet direct toe in staat bent, kan je partner dit vaak doen. Je baby maakt zo kennis met vertrouwde huidbacteriën, je geur, warmte en stem. Huidcontact helpt ook bij temperatuurregulatie, rust en hechting. Wanneer het medisch mogelijk is, kun je het op de uitslaapkamer of later op de kamer rustig voortzetten.

Huidcontact helpt ook bij temperatuurregulatie, rust en hechting.

Borstvoeding bevat niet alleen voeding, maar ook levende bestanddelen die de darmontwikkeling ondersteunen. Moedermelk bevat onder meer oligosachariden: bijzondere vezels die als voeding dienen voor gunstige darmbacteriën. Elke voeding, ook als het niet uitsluitend borstvoeding is of als je korter voedt dan gehoopt, kan waardevol zijn. Lukt borstvoeding niet, of kies je voor flesvoeding? Ook dan kan je baby gezond opgroeien. Voeden met nabijheid, respons en aandacht blijft altijd betekenisvol.

Moedermelk bevat bijzondere vezels die als voeding dienen voor gunstige darmbacteriën.

Ook kunnen speciale probiotica druppels of poeder speciaal ontwikkeld voor je baby dan uitkomst bieden voor je baby om de darmen extra te ondersteunen.

Verder helpt een gewone, liefdevolle gezinsomgeving. Knuffelen, dragen, samen zijn en niet onnodig steriel leven horen bij een natuurlijke kennismaking met de wereld. Dat betekent niet dat hygiëne onbelangrijk is. Handen wassen blijft essentieel, zeker rond voeding en kraambezoek. Het gaat om balans: schoon en veilig, zonder veel druk om alles bacterievrij te maken. Je wilt juist ook in aanraking komen met gezonde bacteriën!

Een bewuste voorbereiding op een keizersnede

Een keizersnede kun je ook bewust en persoonlijk vormgeven. Bespreek tijdens je geboortevoorbereiding welke wensen haalbaar zijn in jouw ziekenhuis en situatie. Soms is er ruimte voor direct huidcontact, een rustige sfeer, een zachte doek om de baby heen, uitgesteld wegen of de aanwezigheid van je partner dicht bij jou en jullie kindje. Bij een spoedkeizersnede kan niet alles volgens plan verlopen, maar ook dan kunnen kleine momenten van nabijheid veel betekenen.

Neem daarnaast je eigen herstel serieus.

Neem daarnaast je eigen herstel serieus. Rust, voedzame maaltijden, praktische hulp en zachte verzorging zijn geen luxe. Je lichaam heeft een buikoperatie, zwangerschap en geboorte doorgemaakt. Wanneer jij voldoende steun krijgt, ontstaat er ook meer ruimte om af te stemmen op je baby. Een met zorg samengesteld herstel na de keizersnedepakket kan daarbij helpen: niet als oplossing voor alles, wel als een liefdevolle basis met de essentials binnen handbereik.

Wanneer je extra persoonlijk advies nodig hebt

Bespreek vragen over het microbioom altijd met een zorgverlener als je baby prematuur is, medische zorg nodig heeft, je antibiotica rond de geboorte krijgt of er sprake is van een bekende infectie. Ook bij zorgen over borstvoeding, ontlasting, veel huilen of eczeem is het verstandig om niet zelf te gaan experimenteren. Laat je goed informeren. Met probiotica of alternatieve behandelingen kun je vaak een eind komen maar soms is er meer nodig.

Je hoeft de geboorte van je baby niet te perfectioneren om een goede moeder te zijn.

Je hoeft de geboorte van je baby niet te perfectioneren om een goede moeder te zijn. De eerste bacteriën zijn maar één klein deel van een veel groter verhaal. Jouw nabijheid, herstel, voeding, liefde en aandacht bouwen elke dag verder aan een veilige basis – daar mag de focus op liggen en je vertrouwen in hebben.

Esmarel Gasman

Esmarel is eigenaar van Dalalou, ervaringsdeskundige in baren x 2 en geboortecoach (Relaxed Bevallen Vanuit Regie). Daarnaast heeft ze een rijke ervaring op het gebied van sociale en creatieve beroepen en is ze initiatiefnemer van Find Your Voice ~ Birthmovement.

11 tips voor een ontspannen geboorte ontvangen?

We delen graag de 11 meest waardevolle 'geheimen' met je om een zachte geboorte te ervaren, zoals spiraling, een open mond, geluid maken en vertrouwen.

Ja, ik ontvang gratis de 11 tips
We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. Als je doorgaat met het gebruiken van de website, gaan we er vanuit dat je ermee instemt.