Gratis verzending vanaf €75,-
Binnen 
Gezonde start voor jou en je baby
De eerste druppels moedermelk heet colostrum en zijn dik en goudgeel – precies afgestemd op het prille lijfje van je baby. Het zit vol belangrijke voedingsstoffen en beschermt je kindje tegen o.a. infecties. Colostrum is makkelijk verteerbaar dus perfect voor het nog onrijpe maagdarmstelsel van je baby. Het is een bijzonder geconcentreerde eerste voeding vol beschermende stoffen.
Voor de meeste moeders voelt borstvoeding geven in de kraamtijd heel natuurlijk. Weinig verwachtingen, goede begeleiding en aandacht voor jouw herstel biedt de beste kans voor een geslaagde borstvoedingsperiode. Neem de tijd om elkaar rustig te leren kennen in deze periode en te werken aan een gezonde hechting tussen jou en je baby.
Wat is colostrum precies?
Colostrum, ook wel gouden vloeistof genoemd, is de eerste moedermelk die je lichaam maakt tijdens de zwangerschap en in de eerste dagen na de bevalling. Soms zie je al voor de geboorte een paar druppels aan je tepel. Na de bevalling is deze melk meestal goudgeel, vanillegeel of wat romig van kleur, maar kan ook bijna oranje of meer wit van kleur zijn. Het is duidelijk dikker dan rijpe moedermelk. Met vanillevla wordt het wel eens mee vergeleken.
Soms zie je al voor de geboorte een paar druppels aan je tepel.
De hoeveelheid is klein, maar dat past prachtig bij de maag van een pasgeboren baby. Op de eerste dag is die nog maar ongeveer zo groot als een kers. Je baby heeft dus geen grote hoeveelheden nodig om gevoed te worden. Korte, frequente voedingen helpen bovendien om jouw melkproductie op gang te brengen.
Na ongeveer twee tot vijf dagen gaat colostrum geleidelijk over in overgangsmelk. Je borsten kunnen dan voller, warmer en zwaarder aanvoelen. Daarna ontwikkelt zich de rijpe moedermelk. Dit proces verloopt bij iedereen op een eigen tempo, bijvoorbeeld afhankelijk van hoe je bevalling is gegaan, of je een keizersnede hebt gehad en hoe vaak je baby drinkt.
Waarom colostrum zo waardevol is voor je baby
Deze eerste melk bevat een hoge concentratie antistoffen, immuuncellen (zoals witte bloedcellen), eiwitten, vetten, vitamines en andere bioactieve stoffen. Die stoffen ondersteunen de afweer van je baby in een periode waarin zijn of haar eigen immuunsysteem nog volop in ontwikkeling is. Vooral secretorisch IgA, een antistof, helpt de slijmvliezen in onder andere de darmen en luchtwegen beschermen.
Colostrum ondersteunt ook de rijping van de darmen.
Colostrum ondersteunt ook de rijping van de darmen. Dat is waardevol, omdat je baby buiten de baarmoeder ineens in contact komt met een heel nieuwe wereld van bacteriën en prikkels. De eerste melk helpt bij het opbouwen van een gezonde darmflora en werkt licht laxerend. Daardoor komt meconium, de eerste donkere ontlasting, vaak gemakkelijker op gang. Dit helpt ook om bilirubine af te voeren, een stof die bijdraagt aan geelzucht bij pasgeborenen.
Daarnaast is colostrum licht verteerbaar en relatief eiwitrijk. Het geeft kleine hoeveelheden energie die goed aansluiten bij wat een baby in de eerste dagen aankan. Juist omdat het zo geconcentreerd is, heeft je kindje bij elke voeding genoeg aan kleine hoeveelheden.
Hoe vaak drinkt een baby in de eerste dagen?
Een gezonde pasgeboren baby wil meestal acht tot twaalf keer per 24 uur drinken, soms nog vaker. Clustervoeden, waarbij je baby een periode heel regelmatig om de borst vraagt, hoort vaak bij het normale gedrag in de eerste dagen. Het is niet automatisch een teken dat je voeding niet voedzaam genoeg is of dat je geen melk hebt.
Let liever op vroege hongersignalen dan op de klok.
Let liever op vroege hongersignalen dan op de klok. Denk aan smakkende geluidjes, zoeken met het hoofdje, handjes naar de mond brengen of onrustig bewegen. Huilen is vaak een later signaal. Door je baby huid-op-huid bij je te houden, herken je deze tekenen meestal sneller en wordt de toeschietreflex vaak ook ondersteund.
De eerste dagen kan je baby tijdens een voeding slaperig zijn, zeker na een lange bevalling of bij medicatie rondom de geboorte. Wek je baby zo nodig als je wilt om niet teveel tijd tussen de voedingen te hebben. tegelijkertijd wil je het ritme van je baby volgen. Volg daarin je gevoel en vraag eventueel om advies bij je kraamverzorgende. Huid-op-huid contact, een luier verschonen of zachtjes over de voetjes wrijven kan helpen om je kindje weer alert te maken.
Een kleine hoeveelheid betekent niet dat er iets mis is
Het is begrijpelijk dat je kan twijfelen wanneer je nauwelijks melk ziet of afkolft. Colostrum komt vaak in druppels, niet in straaltjes. Bij afkolven kan de opbrengst in het begin bovendien kleiner lijken dan wat je baby rechtstreeks uit de borst haalt. Je baby is meestal veel effectiever in het drinken dan een kolf.
Bij afkolven kan de opbrengst in het begin kleiner lijken.
Ook het gevoel in je borsten vertelt niet alles. Sommige vrouwen voelen vóór de melkproductie op gang komt weinig verandering, terwijl hun baby wel degelijk colostrum binnenkrijgt. Kijk samen met een lactatiekundige naar het geheel: hoe vaak je baby drinkt, of je baby goed aanhapt, het verloop van het gewicht en het aantal natte luiers.
Een goede aanleg helpt je baby om goed te drinken én beschermt je tepels. Pijn die blijft aanhouden, wondjes of een baby die steeds loslaat verdienen aandacht. Lees hier meer informatie over aanleggen en borstvoeding.
Wanneer vraag je om ondersteuning?
Bespreek het met je kraamverzorgende of lactatiekundige als je baby moeilijk aanhapt, erg slaperig blijft of je je zorgen maakt. Ook bij weinig natte luiers, toenemende geelzucht, veel pijn bij het voeden of twijfel over de groei is persoonlijk advies verstandig. Je hoeft niet eerst door te zetten tot het echt niet meer gaat.
De beste keuze is de keuze die jouw baby voldoende voeding geeft.
Soms is tijdelijk kolven, met de hand melk uitdrukken of bijvoeden nodig. Dat kan emotioneel beladen voelen, maar het zegt niets over jouw liefde, inzet of vermogen als moeder. De beste keuze is de keuze die jouw baby voldoende voeding geeft en jou de juiste ondersteuning biedt. Een lactatiekundige kan helpen om te bekijken wat er speelt en hoe je productie en voedingsmomenten passend kunt begeleiden. Lees hier over pijnlijke tepels voorkomen.
Colostrum opvangen voor de geboorte
Sommige zwangeren kiezen ervoor om vanaf ongeveer 37 weken kleine beetjes colostrum met de hand op te vangen en in te vriezen. Dit wordt ‘antenataal'( voor de geboorte) colostrum afkolven genoemd. Het kan bijvoorbeeld worden besproken als er een grotere kans is dat je baby na de geboorte extra controle of voeding nodig heeft, zoals bij diabetes tijdens de zwangerschap.
Jouw lichaam en baby mogen hun eigen ritme volgen.
Doe dit niet zomaar op eigen initiatief als je zwangerschap medische aandacht vraagt. Tepelstimulatie kan lichte baarmoedercontracties opwekken. Overleg daarom altijd eerst met je verloskundige of gynaecoloog, zeker bij een kans op vroeggeboorte, bloedverlies, een kwetsbare baarmoedermond of andere complicaties. Als het voor jou passend en veilig is, krijg je uitleg over hygiëne, bewaren en meenemen naar het ziekenhuis.
Wil je de kostbare colostrum voor je baby opvangen en bewaren? Dan kun je speciale colostrum spuitjes gebruiken.
Het is ook helemaal goed als je niets opvangt. Het vermogen om vóór de geboorte druppels te verzamelen zegt niet hoeveel melk je later zult maken. Jouw lichaam en baby mogen hun eigen ritme volgen.
Zorg voor je lichaam tijdens de eerste voedingen
Voeden vraagt in de kraamtijd om meer dan alleen tijd aan de borst. Je herstelt van een bevalling, je hormonen veranderen en je dagen en nachten lopen in elkaar over. Zet daarom water, voedzame tussendoortjes, hydrofiele doeken op een fijne voedingsplek binnen handbereik. Vraag je partner, familie of kraambezoek om praktische zorg, zodat jij kunt rusten terwijl je baby drinkt. De superfood voor Borstvoeding kunnen je ook extra ondersteunen.
Een relaxede houding maakt vaak verschil. Ondersteun je rug en armen met kussens en kies kleding die makkelijk opent zonder te knellen. Bij gevoelige tepels kan een druppel eigen moedermelk na de voeding aan de lucht laten drogen goed werken. Lees hier meer tips om tepelkloven te voorkomen.
Het hoeft niet allemaal perfect. Geef jezelf de tijd om te oefenen, om vragen te stellen en om te vertrouwen op de signalen van jouw baby én jouw lichaam. Durf ook om hulp te vragen als je ergens mee zit. Deze kwetsbare dagen mag je echt de tijd nemen om uit te rusten, te herstellen, elkaar te leren kennen en rustig te wennen aan de nieuwe situatie.
Van colostrum naar moedermelk
In de eerste dagen na de bevalling bestaat de borstvoeding voornamelijk uit colostrum, maar na ongeveer 2–4 dagen verandert dit geleidelijk in rijpe moedermelk. Zowel de hoeveelheid als de samenstelling van de melk passen zich aan de behoeften van je baby aan: er komt meer vet en lactose in, zodat je kindje kan groeien en toenemen in gewicht. Het krachtige colostrum blijft nog enkele weken aanwezig in de moedermelk, maar in lagere concentraties.
Ook daarna blijft de samenstelling van de borstvoeding zich dynamisch aanpassen aan wat je baby nodig heeft — een prachtig systeem van Moeder Natuur, toch?
11 tips voor een ontspannen geboorte ontvangen?
We delen graag de 11 meest waardevolle 'geheimen' met je om een zachte geboorte te ervaren, zoals spiraling, een open mond, geluid maken en vertrouwen.
Ja, ik ontvang gratis de 11 tips